Europejskie ośrodki kultu Miłosierdzia Bożego
 

A. Rozwój kultu Miłosierdzia Bożego w Europie do roku 1978

Głównym kierunek rozszerzania się kultu Miłosierdzia Bożego poza granicami Polski realizował się wraz z Polakami wywożonymi z Wilna na Syberię i do Kazachstanu. Z chwilą utworzenia Armii Polskiej na terenie Związku Radzieckiego i jej przemieszczania na Bliski Wschód, do Palestyny, Włoch i innych krajów Europy i Afryki wraz z żołnierzami polskimi i ich kapelanami nabożeństwo do Miłosierdzia Bożego docierało również i do tych krajów.

Pod koniec 1944 roku ks. Jacek Przygoda, rektor Polskiej Misji Katolickiej w Belgii opracował broszurę "Jezu, ufam Tobie!". W 1945 roku ks. Franciszek Cegiełka SAC, rektor Polskiej Misji Katolickiej we Francji, wydał broszurkę ks. J. Przygody zatytułowaną "Ojciec Miłosierdzia". Podobne broszurki propagujące nabożeństwo do Miłosierdzia Bożego ukazały się następnie w Niemczech i Anglii z przeznaczeniem dla polskich uchodźców. Po 1950 roku istotną rolę w szerzeniu kultu Miłosierdzia Bożego zaczęli odgrywać księżą pallotyni, którzy we Francji wydali kilka pozycji książkowych na ten temat, urywki z "Dzienniczka" Siostry Faustyny oraz tysiące obrazków i ulotek.

Wraz z księżmi marianami i pallotynami współpracowali jezuici, franciszkanie. Także wielu księży duszpasterzy polskich pracujących na emigracji uczestniczyło w szerzeniu kultu Miłosierdzia Bożego w różnych krajach Europy. Do roku 1958 dzieła teologiczne poświęcone Miłosierdziu Bożemu oraz obrazki wraz z nowenną i koronką lub tylko koronką do Miłosierdzia Bożego ukazały się w językach angielskim, francuskim, hiszpańskim, portugalskim, włoskim, niemieckim oraz w liturgicznym wówczas języku Kościoła - po łacinie. Same teksty nabożeństw i akt "Jezu, ufam Tobie!" przetłumaczone zostały ponadto na litewski, łotewski, niderlandzki, czeski, słowacki, ukraiński, węgierski oraz chorwacki. Ten dynamiczny rozwój kultu do Miłosierdzia Bożego powstrzymany został przez wydaną 7 marca 1959 roku "Notyfikację" Kongregacji Św. Oficjum, na mocy której zakazywano szerzenia nabożeństwa do Miłosierdzia Bożego w formach przekazanych przez Siostrę Faustynę. Do czasu odwołania tego zakazu w 1978 roku, wiele osób nadal praktykowało nabożeństwo do Miłosierdzia Bożego w sposób prywatny, natomiast wysiłek teologów i duszpasterzy zmierzał do oczyszczenia kultu z niewłaściwych naleciałości, jakie dodano do niego w trakcie pierwszej fazy jego żywiołowego rozpowszechniania. Temu ostatniemu zadaniu służyło między innymi wydawanie serii publikacji teologicznych w Rzymie, Paryżu oraz Londynie.

B. Rozwój kultu Miłosierdzia Bożego w Europie po roku 1978

Święta Kongregacja Doktryny Wiary ogłosiła 15 kwietnia 1978 roku kolejną "Notyfikację", odwołującą zakaz kultu Miłosierdzia Bożego w formach pozostawionych przez Siostrę Faustynę. Po odwołaniu "Notyfikacji" kult ten zaczął rozwijać się ze jeszcze większą mocą, czego najlepszym dowodem stała się beatyfikacja Siostry Faustyny 18 kwietnia 19993 roku w Rzymie, jej kanonizacja 30 kwietnia 2000 roku również w Rzymie i jednoczesne ogłoszenie święta Miłosierdzia Bożego dla całego Kościoła powszechnego.

C. Aktualne ośrodki kultu Miłosierdzia Bożego w Europie

W Polsce obok sanktuarium w Krakowie-Łagiewnikach kult Miłosierdzia Bożego szerzony jest również w kilku innych sanktuariach, to znaczy w Dolinie Miłosierdzia w Częstochowie, w Myśliborzu, w Ożarowie Mazowieckim, w Kaliszu, w Białymstoku, w Świnicach Warckich. Pełny przegląd wszystkich europejskich centrów kultu jest zadaniem trudnym ze względu na nieustanne powstawanie coraz to innych nowych ośrodków. Niemniej działalność największych spośród nich zasługuje na bliższe omówienie.

We Włoszech ks. Renato Tisot kieruje od 1985 roku domem rekolekcyjnym "O Sanctissima" w Trento, który stał się bardzo dynamicznym centrum kultu Miłosierdzia Bożego. Blisko 1000 osób związanych jest na stałe z tym ośrodkiem tworząc "Wspólnotę Dives in misericordia". Celem tej wspólnoty jest nie tylko szerzenie form nabożeństwa propagowanych przez św. Siostrę Faustynę, ale także zgłębianie treści encykliki Jana Pawła II "Dives in misericordia" w celu głębszego wnikania w jego treść. Od 1988 roku działa także centrum w Centurano di Caserta, którego założycielem jest ks. Primo Poggi, utrzymujący ścisły kontakt z ośrodkiem w Trento. Główne miejsce szerzenia kultu Miłosierdzia Bożego stanowi Centro della Divina Misericordia przy kościele Santo Spirito in Sassia w Rzymie w pobliżu Watykanu. Od 1 do 3 października 1999 roku odbyło się zorganizowane przez ten ośrodek pierwsze Krajowe Sympozjum o Miłosierdziu Bożym. Wydane drukiem materiały z tego sympozjum stanowią podstawowe źródło wiedzy na temat szerzenia kultu Miłosierdzia Bożego we Włoszech. Specyficzną formą szerzenia kultu Miłosierdzia Bożego w tym kraju jest peregrynacja obrazu Jezusa Miłosiernego do parafii i wspólnot zakonnych, które tego pragną. Inicjatorem jest ks. Józef Bart, proboszcz parafii Santo Spirito i dyrektor Centro della Divina Misericordia oraz pracujące w tym ośrodku siostry ze Zgromadzenia Matki Bożej Miłosierdzia. Kilkudniowy pobyt obrazu Jezusa Miłosiernego w parafii lub wspólnocie kończy się zapoczątkowaniem odmawiania na stałe koronki do Miłosierdzia Bożego i Godziny Miłosierdzia.

W Niemczech od 1987 roku działa w Brilon Schwester Faustine Sekretariat kierowany przez p. Marie Rut Hanke. Zajmuje się on wydawaniem i dystrybucją obrazków, folderów i książek propagujących posłannictwo św. Siostry Faustyny i jej duchowość. Związane z nim Koło Czcicieli Jezusa Miłosiernego zrzeszające kilka tysięcy członków z krajów niemieckojęzycznych zachowuje duchową łączność z sanktuarium w Krakowie-Łagiewnikach. W Westfalii, w Coesfeld-Lette, istnieje ośrodek kierowany przez ks. Stanisława Świdzińskiego. Wśród laikatu kult szerzy Josef Pfanzelt z Rettenbach k/Augsburga. Podobną rolę od 1984 roku pełni Stowarzyszenie Katolików Polskich w Niemczech, które cały numer swojego biuletynu "Polonia semper fidelis" 6-7/1988/1-8, rocz. X poświęca tematowi znajomości kultu wśród Polonii w Niemczech Zachodnich. Stowarzyszenie propaguje kult w ramach Mszy św. polskich we Vluyn i Kaldenhausen oraz w domu rekolekcyjnym w Moers-Kapellen, gdzie organizowane są rekolekcje zamknięte dla członków stowarzyszenia. 25 listopada 1984 roku w polskiej parafii w Dortmundzie poświęcenia obrazu Jezusa Miłosiernego dokonał ks. Wacław Tokarek, pierwszy asystent kościelny stowarzyszenia.
We Francji od zakończenia II wojny światowej kult Miłosierdzia Bożego szerzą księża pallotyni z ośrodka w Osny pod Paryżem. Szczególny wkład w jego rozwój włożył ks. Alojzy Misiak SAC. W 1993 roku wznowione zostało po 35 latach przerwy czasopismo pt. "Messager de la Misericorde Divine". W 1997 roku w Niedzielę Miłosierdzia do ośrodka tego przekazano cząstkę relikwii Siostry Faustyny. Uroczystości przewodniczył nuncjusz apostolski we Francji, kard. M. Tagliefferi, który pod koniec Mszy św. poświęcił 50 obrazów Jezusa Miłosiernego przeznaczonych do kultu w kościołach, kaplicach i wspólnotach zakonnych we Francji.
W Hiszpanii działa od lat 80. grupa Miłosierdzia Bożego przy kościele Sant Jaime w Barcelonie. Francisco Javier Vicente propaguje kult Miłosierdzia Bożego w czasie polskich Mszy św. w Madrycie, korzystając z materiałów opracowanych i przygotowanych w sanktuarium w Krakowie-Łagiewnikach.

W Portugalii szerzeniem kultu Miłosierdzia Bożego zajmuje się Apostolat Miłosierdzia Bożego z siedzibą w Balsamao. Wydawane są pisma ks. M. Sopoćki i ks. J. Andrasza SJ o Miłosierdziu Bożym oraz obrazki, medaliki i modlitwy do Miłosierdzia Bożego. W dniach 14-19 kwietnia 1998 roku, przed świętem Miłosierdzia Bożego, odbyło się w Balsamao sympozjum o Miłosierdziu Bożym, w czasie którego przedyskutowano wiele problemów związanych z kultem w formach proponowanych przez św. Siostrę Faustynę. Oprócz Balsamao istnieje w Lizbonie ośrodek kultu Miłosierdzia Bożego założony przez Stowarzyszenie Katolików Świeckich pod nazwą "Odnowić wszystko w Chrystusie". Członkowie tego ruchu zbierają się raz w miesiącu na Mszę św. i odmawiają modlitwy do Miłosierdzia Bożego.

W Anglii i Irlandii istnieją liczne ośrodki kultu Miłosierdzia Bożego prowadzone przez księży marianów, a także ludzi świeckich. Za przykład można podać Fawley Court w Henley-on-Thames w Anglii. Ośrodek ten rozwija działalność duszpasterską i wydawniczą.

W Czechach ośrodki kultu Miłosierdzia Bożego w Brnie i innych miastach utrzymują kontakty z sanktuariami polskimi. Staraniem sióstr ze Zgromadzenia Matki Bożej Miłosierdzia w ośrodku w Dvur Kralove przetłumaczono i wydano w języku czeskim modlitewnik "Jezu, ufam Tobie!", pracę ks. I. Różyckiego "Zasadnicze rysy nabożeństwa do Miłosierdzia Bożego", książkę o duchowości i misji Siostry Faustyny autorstwa s. E. Siepak ZMBM; przygotowano również do druku "Dzienniczek" św. Siostry Faustyny w języku czeskim. Czciciele Miłosierdzia Bożego z Czech co roku licznie przybywają do sanktuarium w Krakowie-Łagiewnikach na święto Miłosierdzia.

Na Węgrzech główny ośrodek kultu Miłosierdzia Bożego mieści się w Egerze, a osobą odpowiedzialną za kontakty i współpracę Episkopatu Węgier z sanktuarium w Krakowie-Łagiewnikach jest tamtejszy sufragan bp Istvan Katona. W 1998 roku ukazało się węgierskie tłumaczenie "Dzienniczka" św. Siostry Faustyny w nakładzie 4000 egzemplarzy.
Na Słowacji księża pallotyni budują w Spisska Nova Ves kościół pod wezwaniem Bożego Miłsoierdzia i od 1997 roku wydają czasopismo "Apostol Bozieho Molosrdenstva". W języku słowackim tłumaczenie "Dzienniczka" ukazało się w styczniu 1999 roku.

W Szwecji od 1995 roku grupa czcicieli Miłosierdzia Bożego gromadzi się regularnie przy parafii Najświetszej Maryi Panny w Malmo. Podobne grupy działają w Boras i w Göteborgu.
Z krajów europejskich wspomnieć należy także o świadectwach tworzenia lokalnych ośrodków kultu Miłosierdzia Bożego w Holandii, w krajach byłej Jugosławii, i na terenie dawnego Związku Radzieckiego, a zwłaszcza na Litwie, Białorusi i w europejskiej części Rosji.